Lumi i Matit është boshti kryesor ujëmbledhës i gjithë zonës dhe një nga lumenjtë më të rëndësishëm të Shqipërisë së veriut. Me një gjatësi mbi 115 km, ai buron nga malet e Martaneshit, një zonë e pasur me pyje, burime dhe reliev të thyer. Rrjedha e Matit krijon peizazhe të ndryshme natyrore, nga luginat e gjera në pjesët e sipërme deri tek grykat e thella, ku më e famshmja është Gryka e Ulëzës.
Në këtë grykë, uji i lumit ka gërryer shkëmbinjtë në forma të mrekullueshme, duke krijuar një pamje dramatike që sot është një ndër pikat natyrore më të njohura të zonës. Në shtratin e tij janë ndërtuar Hidrocentrali i Ulëzës dhe ai i Shkopetit, të cilët kanë formuar liqene artificiale me ujëra smerald dhe brigje të thepisura. Këto liqene ofrojnë mundësi për turizëm natyror, lundrim me kajak, shëtitje dhe fotografi panoramike. Përveç rolit ekonomik, lumi i Matit ka edhe një rëndësi të madhe ekologjike, pasi ushqen ekosisteme të tëra dhe mban gjallë shumë fshatra të zonës.
